Przeterminowane leki – prawa i obowiązki

W świetle obowiązujących przepisów, do czasu kolejnej nowelizacji ustawy śmieciowej, konieczne jest wypracowanie dobrych praktyk przekładających się na współpracę pomiędzy aptekami i gminami. Tylko wtedy proces zbiórki, a następnie unieszkodliwiania odpadów medycznych będzie mógł sprawnie funkcjonować.

 

autor: Piotr Kamiński
radca prawny

 

Na terenie całego kraju pacjenci przynoszą do aptek setki różnego rodzaju przeterminowanych leków, w tym antybiotyków, które zagrażają nie tylko środowisku naturalnemu, ale także osobom, które wejdą w ich posiadanie i je zażyją. Warto zatem spojrzeć na powyższą kwestię pod kątem uregulowań prawnych i naświetlić rodzące się problemy związane z praktycznym funkcjonowaniem mechanizmu gromadzenia i utylizacji przeterminowanych leków w świetle ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zwanej potocznie ustawą śmieciową oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

 

Zagadnienie jest o tyle istotne, iż odpadów lekowych nie wolno traktować tak samo, jak zwykłych, powstających w gospodarstwach domowych i wyrzucać ich po prostu do kosza, gdyż popełniamy w ten sposób wykroczenie, za które grozi nam kara grzywny. Przyczyniamy się też w ten sposób do niszczenia środowiska naturalnego. Ponadto, zgodnie z pkt. 32 załącznika nr 4 ustawy o odpadach, farmaceutyki oraz związki stosowane w medycynie lub w weterynarii zakwalifikowane zostały jako składniki, które mogą powodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi. Z tego też powodu wprowadzono w stosunku do nich procedurę selektywnego zbierania, co oznacza zakaz mieszania ich z innymi produktami.

 

Obecnie obowiązujące przepisy nie wprowadzają dla aptek obowiązku odbierania od pacjentów przeterminowanych leków na swój koszt, w celu dalszej ich utylizacji. Gminy natomiast nie są zobligowane do organizowania punktów zbiórek takich leków konkretnie w aptekach.
Na apteki zaś został nałożony obowiązek utylizacji odpadów własnych (leki magazynowane w aptece, czy też używane do receptury, które ulegają przeterminowaniu), który realizują za pomocą wyspecjalizowanych w tym zakresie firm. Są one też zobowiązane do składania sprawozdania na temat wytwarzanych odpadów i sposobów ich zagospodarowania.